"പിണറായി സർക്കാർ" - കേരളത്തിന്റെ വൈമാർ റിപ്പബ്ലിക്ക്

 ബിപിൻ ബാലറാം

 'പിണറായി സർക്കാർ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന കഴിഞ്ഞ പത്ത് വർഷത്തെ ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരിന്റെ സാമൂഹിക-വർഗ്ഗ ഉള്ളടക്കം എന്തായിരുന്നു? ഈ കാലയളവിൽ എന്ത് സാമൂഹിക ദൗത്യമാണ് ഈ സർക്കാർ നിർവ്വഹിച്ചത്? ആധുനികകേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഈ സർക്കാർ എങ്ങനെയാണ് വർഗ്ഗപരമായി അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെടുക? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കെല്ലാമുള്ള ഉത്തരം ഒറ്റ വാക്യത്തിൽ നൽകാൻ സാധിക്കും - 'പിണറായി സർക്കാർ' കേരളത്തിന്റെ വൈമാർ റിപ്പബ്ലിക് ആണ്.

 

1918 മുതൽ 1933 വരെ ജർമനിയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഭരണസംവിധാനമാണ് വൈമാർ റിപ്പബ്ലിക്ക്. ജർമൻ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക്‌ പാർട്ടി ആണ് ഈ ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം കൊടുത്തത്. ഫാഷിസത്തിന്റെ വളർച്ചക്കായി ജർമനിയെ പാകപ്പെടുത്തിയെടുത്തു എന്നതാണ് പതിനഞ്ചു വർഷത്തെ വൈമാർ ഭരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ചരിത്രസംഭാവന! വെന്നിക്കൊടി പാറിക്കുന്ന ഓരോ ഫാഷിസത്തിന് പിന്നിലും ഒരു വൈമാർ റിപ്പബ്ലിക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കും. ജനങ്ങളെ ഫാഷിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് അടുപ്പിക്കാൻ ജനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിലുള്ള അവരുടെ വിശ്വാസം പൂർണ്ണമായും ചോർത്തിക്കളയേണ്ടതുണ്ട്. ഇതാണ് തങ്ങളുടെ പതിനഞ്ച് വർഷത്തെ ഭരണം കൊണ്ട് വൈമാർ കൃത്യമായി സാധിച്ചെടുത്തത്.

 

 

 

ജർമൻ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക്‌ പാർട്ടി വൈമാറിനെ നയിച്ചത് അതൊരു ജനപക്ഷഭരണം ആണെന്നും സോഷ്യലിസം ആണ് തങ്ങളുടെ ലക്‌ഷ്യം എന്നും അവകാശപ്പെട്ടുകൊണ്ടാണ്. വൈമാർ റിപ്പബ്ലിക്ക് "പടിപടിയായി" ജർമനിയെ സോഷ്യലിസത്തിലേക്ക് അടുപ്പിക്കും എന്നാണ് എഡ്‌വേഡ്‌ ബേൺസ്റ്റീൻ അവകാശപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ അവർ ആദ്യം ചെയ്തത് 1919ലെ ജർമൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവത്തെ ചോരയിൽ മുക്കി കൊലപ്പെടുത്തുകയാണ്. റോസ ലക്സംബർഗ് ഉൾപ്പടെയുള്ള വിപ്ലവകാരികളെ അവർ കൊന്നു തള്ളി.

അതിന് ശേഷം അരങ്ങേറിയ വൈമാർ ഭരണം സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസിയുടെ മുതലാളിത്തദാസ്യവും രാഷ്ട്രീയ പാപ്പരത്തവും അവസരവാദവും ഏകാധിപത്യ പ്രവണതകളും തുറന്നു കാണിച്ചു. ഇത് ജർമൻ സമൂഹമനസ്സിൽ ജനപക്ഷരാഷ്ട്രീയത്തോട് തന്നെ വലിയ അവമതിപ്പുണ്ടാക്കി. ഈ അവമതിപ്പാണ് തൊള്ളായിരത്തി ഇരുപതുകളിൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിൽ ജനതയെ ഫാഷിസത്തിലേക്ക് ചേക്കേറാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.

 

ജർമനിയിൽ വൈമാർ നിർവ്വഹിച്ച അതേ ചരിത്രദൗത്യമാണ് ഇങ്ങു കേരളത്തിൽ 'പിണറായി സർക്കാ'റും നിർവ്വഹിച്ചത്. ആട്ടിൻതോലിട്ട ചെന്നായയെ പോലെ ജനപക്ഷ-തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ മുഖംമൂടി അണിഞ്ഞ് കഴുത്തറപ്പൻ നവലിബറൽ മുതലാളിത്തത്തിന് വേണ്ടി വേട്ടയാടുകയായിരുന്നു ഈ സർക്കാർ.

 

'പിണറായി സർക്കാറി'ന്റെ ആദ്യ നടപടികളിൽ ഒന്ന് നവലിബറൽ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ശക്തയായ പ്രോയോക്താവും ഐഎംഎഫിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി മാനേജിങ് ഡയറക്ടറുമായ ഗീത ഗോപിനാഥിനെ സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാവായി നിയമിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. പത്ത് വർഷത്തിന് ശേഷമുള്ള അതിന്റെ അവസാന പ്രധാനനടപടി ശബരിമല വിഷയത്തിൽ സുപ്രീം കോടതിയിൽ സ്ത്രീപ്രവേശനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നതിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായും പിന്നോട്ടു പോവുക എന്നതും!

 

ആദ്യനടപടിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന മുതലാളിത്തദാസ്യമാണ് 'പിണറായി സർക്കാറി'നെ ഹിന്ദുത്വഭീഷണിക്ക് മുന്നിൽ സാഷ്ടാംഗം വീഴുന്ന അവസാന നടപടിയിലേക്ക് എത്തിച്ചത്. ഈ രണ്ട് നടപടികൾക്കിടയിലെ പത്ത് വർഷങ്ങളിൽ നാം കണ്ടത് മാർക്സിസ്റ്റ് പൊയ്മുഖം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് മുതലാളിത്തവിടുവേല ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാറിനെയാണ്. വൈമാർ ജർമനിയെ ആദ്യകാലത്ത് നയിച്ച ഫ്രഡറിക്‌ എബെർട്ടിന്റെയും പിണറായി വിജയന്റെയും പ്രവർത്തനശൈലികൾ തമ്മിലുള്ള സാമ്യവും കൗതുകകരമാണ് - അച്ചടക്കവും അടിമത്തമനോഭാവവും ഒന്നാണ് എന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ രണ്ടുപേരിലും കാണാം! 

 

വൈമാറും 'പിണറായി സർക്കാ'റും തമ്മിലുള്ള സാമ്യത്തിന്റെ വർഗ്ഗകാരണങ്ങൾ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ വൈമാറിനെ നയിച്ച ജർമൻ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസിയെ കുറിച്ചുകൂടി പരാമർശിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു മാർക്സിസ്റ്റ്‌-കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനമായാണ് ജർമൻ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസിയുടെ തുടക്കം. എന്നാൽ അധികാരത്തിന്റെയും പാർലിമെന്ററി വ്യവഹാരങ്ങളുടെയും ശീതളഛായയിൽ അത് ക്രമേണ വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായി അധഃപതിച്ചു.

 

ഈ അധഃപതനത്തെ ന്യായീകരിക്കാൻ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക്‌ നേതാക്കൾ മാർക്സിസവും തൊഴിലാളിവർഗ്ഗവിപ്ലവവും കാലഹരണപ്പെട്ടതായി ഉദ്‌ഘോഷിച്ചു. "മാറിയ സാഹചര്യത്തിൽ" മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായി നിന്ന് കൊണ്ട് ഭരണപരിഷ്‌കാരങ്ങൾ വഴി പടിപടിയായാണ് സോഷ്യലിസം സാക്ഷാത്കരിക്കേണ്ടത് എന്നായിരുന്നു അവരുടെ കണ്ടെത്തൽ. ഈ "പടിപടി" രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ജീർണ്ണതയും പൊള്ളത്തരവുമാണ് വൈമാറിന്റെ കാലത്ത് തുറന്നുകാണിക്കപ്പെട്ടത്. ഇത് വളമാക്കിയാണ് ഫാഷിസം പടർന്ന് പന്തലിച്ചത്. 

 

'പിണറായി സർക്കാറി'നെ നയിക്കുന്ന സിപിഎം സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസിയുടെ ഇന്ത്യൻ പതിപ്പാണ്. ഒരു മാർക്സിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനമായി ആരംഭിച്ച സിപിഎം മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥിതിയുടെ ഭാഗവും ഗുണഭോക്താവും ആയി മാറിയിട്ട് ദശകങ്ങൾ ആയി. അതുകൊണ്ടാണ് ഇടയ്ക്കിടെ മാർക്സിസത്തിന്റെ "സാധുത"യെക്കുറിച്ച് അതിന്റെ നേതാക്കന്മാരിൽ സംശയം മുളപൊട്ടുന്നത്. വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം ഇന്ത്യൻ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രോയോഗികമല്ല എന്ന് സിപിഎം താത്വികാചാര്യൻ എം. വി. ഗോവിന്ദൻ പ്രഖ്യാപിച്ച് കഴിഞ്ഞു. മാർക്സിസം മുതലാളിത്തത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു എന്ന് സെക്രട്ടറി എം. എ. ബേബിയും പറയുന്നു. ഒട്ടും പുറകിലായിപ്പോവരുത് എന്നതുകൊണ്ട് തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ സർവ്വാധിപത്യത്തിന് പുതിയ കാലത്ത് പ്രസക്തിയില്ല എന്ന് കുട്ടി ആചാര്യൻ സ്വരാജും തട്ടിവിട്ടു.

 

വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം മാർക്സിസത്തിന്റെ ലോകവീക്ഷണമാണ്. മുതലാളിത്തത്തിന്റെ വിശകലനമാണ് മാർക്സിസ്റ്റ് വർഗ്ഗകാഴ്ചപ്പാടിന്റെ അടിസ്ഥാനം. തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ സർവ്വാധിപത്യം ആണ് മാർക്സിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഉരകല്ല്. ഇത് മൂന്നും തള്ളിക്കളഞ്ഞ ഒരു പാർട്ടിക്ക് മാർക്സിസവുമായി ഒരു ബന്ധവും ഇല്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ സിപിഎമ്മും 'പിണറായി സർക്കാ'റും പ്രവർത്തിച്ചത് മാർക്സിസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അല്ല, പകരം വൈമാർ റിപ്പബ്ലിക്ക് ചെയ്തത് പോലെ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസിയുടെ പ്രമാണങ്ങൾ അനുസരിച്ചാണ്. മുതലാളിത്തയുക്തിക്ക് പൂർണ്ണമായും കീഴ്പ്പെടുക, ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് "എല്ലാം ശരിയാക്കുക" - ഇതായിരുന്നു വൈമാറിന്റെയും 'പിണറായി സർക്കാറി'ന്റെയും പൊതുവായ കാഴ്ചപ്പാട്.

 

എന്നാൽ ഇത് വെറുമൊരു വ്യാമോഹമാണ്. രണ്ടു തോണിയിലും കാലുവെച്ചുകൊണ്ട് അക്കരപറ്റാം എന്ന് ധരിക്കുന്നവരുടെയെല്ലാം സ്ഥാനം പുഴയുടെ അടിത്തട്ടിലാണ്. വർഗ്ഗസമരത്തിന് പകരമായി വർഗ്ഗ അനുരഞ്ജനത്തെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിലെ വിഡ്ഢിത്തം വൈമാർ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ തിക്താനുഭവം നമുക്ക് കാണിച്ചു തരുന്നുണ്ട്. മുതലാളിത്തവും ജനനന്മയും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിക്കും എന്ന് ധരിക്കുന്നവർ മൂഢസ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആണ്. അതിന് ശ്രമിക്കുന്നവർക്ക് സംഭവിക്കുന്നത് മുതലാളിത്തം പൂർണ്ണമായി അവരെ വിഴുങ്ങുകയും "ജനനന്മ" എന്നത് വെറും വാചകക്കസർത്തായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ്. യൂറോപ്പിലെ സകല സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക്‌ പാർട്ടികളും നവലിബറൽ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ വാല് മാത്രമായി ചുരുങ്ങിയത് ഇങ്ങനെയാണ്. സിപിഎമ്മിനും ഇതേ വിധിയാണ് വന്നു ഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ സത്യം ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ സംശയമേതുമില്ലാതെ തുറന്നുകാണിച്ചു എന്നതാണ് 'പിണറായി സർക്കാറി'ന്റെ സംഭാവന.

 

ഇത് കേരളത്തിന്റെ സമൂഹമനസ്സിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നത് ദൂരവ്യാപക പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ്. ശരാശരി മലയാളിയെ സംബന്ധിച്ചെടുത്തോളം സിപിഎം എന്നത് ഒരു തൊഴിലാളിവർഗ്ഗസംഘടനയും, 'പിണറായി സർക്കാർ' എന്നത് ഈ സംഘടനയുടെ ഭരണവും ആണ്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഈ സർക്കാറിന്റെ മുതലാളിത്തദാസ്യവും രാഷ്ട്രീയ ഇരട്ടത്താപ്പും അടർന്നുവീഴുന്ന പുരോഗമനപൊയ്മുഖവും അനുദിനം ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നത് ജനതക്ക് തൊഴിലാളിവർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തിൽ തന്നെയുള്ള വിശ്വാസത്തെയാണ്. പാർട്ടി നേതാക്കന്മാരുടെ ദൈനംദിന അസംബന്ധ ന്യായീകരണ വാചാടോപം ജനമനസ്സുകളിൽ ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ജനപക്ഷരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സാധ്യത തന്നെയാണ്. വൈമാർ ജർമനിയിൽ സംഭവിച്ചത് പോലെ 'പിണറായി സർക്കാറി'ന്റെ ജനപക്ഷരൂപവും മുതലാളിത്ത ഉള്ളടക്കവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ രാഷ്ട്രീയത്തോട് തന്നെയുള്ള അവമതിപ്പായാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.

 

ഫാഷിസത്തിന് പടർന്നു പന്തലിക്കാൻ ഇതിനേക്കാൾ പറ്റിയ സാഹചര്യം വേറെ ഇല്ല. ഫാഷിസം എന്നത് മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയുടെ ഘടനാപരമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഉടലെടുക്കുന്ന സാമ്പത്തികപ്രതിസന്ധിയോടും സാമൂഹികജീർണ്ണതയോടും അന്യവൽക്കരണത്തോടും അരക്ഷിതത്വത്തോടുമുള്ള അങ്ങേയറ്റം പ്രതിലോമകരമായ ഒരു പ്രതികരണമാണ്. മേൽപ്പറഞ്ഞ സാഹാചര്യങ്ങളെല്ലാം ജനതയെ മർദ്ദിതരുടെ പക്ഷത്തുനിന്നുകൊണ്ട് മുതലാളിത്തത്തിനെതിരെ അണിനിരക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ വൈമാറും 'പിണറായി സർക്കാ'റും പോലെയുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ജനപക്ഷരാഷ്ട്രീയത്തോട് തന്നെ സമൂഹമനസ്സിൽ അവമതിപ്പ് സൃഷ്ടിക്കുകവഴി ഈ സാധ്യത പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ജനപക്ഷരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ റാഡിക്കൽ വഴി അടഞ്ഞ ഒരു സമൂഹം വ്യാജറാഡിക്കലിസം മുന്നോട്ടു വെക്കുന്ന ഫാഷിസ്റ്റ് പ്രചാരവേളകളിൽ ആകൃഷ്ടരാവുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. ഈയൊരു പ്രവണതക്കാണ് ഇന്ന് കേരളം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.

 

ഫാഷിസത്തിന് ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് തൊഴിലെടുക്കുന്ന ജനത, വശംവദരാവണമെങ്കിൽ വിപ്ലവകരവും പുരോഗമനാത്മകവുമായ മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ സാധ്യത ജനമനസ്സുകളിൽ നിന്നും നിഷ്കാസിതമാക്കപ്പെടേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ഫാഷിസ്റ്റ് വളർച്ചയുടെ ഈ മുന്നുപാധി കേരളത്തിന്റെ സാഹചര്യത്തിൽ വളരെ വൃത്തിയായും ഫലപ്രദമായും നടത്തിയെടുത്തു എന്നതാണ് 'പിണറായി സർക്കാറി'ന്റെ സവിശേഷനേട്ടം! മോഹൻലാലുമായുള്ള പിആർ അഭിമുഖ അഭ്യാസത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ തന്റെ "നിയോഗ"ത്തെപ്പറ്റി വാചാലനാവുന്നുണ്ട്. മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രതിസന്ധിഘട്ടത്തിൽ ഏതൊരു സോഷ്യൽ ഡെമോക്രറ്റിന്റെയും "നിയോഗം" തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെയും - ഫാഷിസത്തിന് ചൂട്ട് പിടിക്കുക.

 

'പിണറായി സർക്കാർ' ഈ ദൗത്യം നിറവേറ്റിയത് താഴെപ്പറയുന്ന രീതികളിലൂടെയാണ്:

 

ഒന്ന്, ഇടതുപക്ഷരാഷ്ട്രീയത്തെ മുതലാളിവർഗ്ഗത്തിന്റെ തൊഴുത്തിൽ തളയ്ക്കുക. നവലിബറൽ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ യുക്തി തന്നെയാണ് ഇന്ന് സർക്കാരിന്റെയും പാർട്ടിയുടെയും യുക്തി. "വികസനം" എന്നതാണ് അതിന്റെ ഏക മന്ത്രം. മാർക്സിസ്റ്റ്-തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ പൊയ്മുഖം അണിഞ്ഞ സർക്കാറും പാർട്ടിയും മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥയുടെ ഏറ്റവും ശക്തരായ വക്താക്കളും ന്യായീകരണവാദികളും ആയി മാറുമ്പോൾ വ്യവസ്ഥയോടുള്ള ജനതയുടെ രോഷത്തിന് ഫാഷിസത്തിന്റെ വ്യാജവിമതത്വത്തിൽ അഭയം തേടേണ്ടി വരുന്നു.

 

രണ്ട്, ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്‌നങ്ങളെല്ലാം ഭരണം കൊണ്ട് പരിഹരിക്കാനാവും എന്ന വ്യാമോഹം സൃഷ്‌ടിക്കുക. ലോകത്തിലെ എല്ലാ സർക്കാറുകളും ചെയ്യുന്ന പോലെ 'പിണറായി സർക്കാ'റും അവകാശപ്പെടുന്നത് "എല്ലാം ശരിയായി" എന്നും കേരളത്തെ തങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗം ആക്കി മാറ്റി എന്നുമാണ്. എന്നാൽ ജനജീവിതം ദിനംപ്രതി ദുസ്സഹവും അരക്ഷിതവും അന്യവൽകൃതവും ആയി മാറുന്നു. സാധാരണ ഈ അവസ്ഥയിൽ ജനങ്ങൾ ചൂഷണവ്യവസ്ഥിതി നിലനിൽക്കുവോളം ഒന്നും ശരിയാവില്ല എന്ന് വിളിച്ചുപറയുന്ന മാർക്സിസത്തിലേക്കാണ് അടുക്കുക. ഇവിടെ മാർക്സിസ്റ്റ് മുഖംമൂടി അണിഞ്ഞവർ തന്നെ ഈ വ്യാമോഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടാക്കൾ ആവുമ്പോൾ ആ സാധ്യത അടയുന്നു. അതുകൊണ്ട് പ്രതിസന്ധിയുടെ ആദ്യലക്ഷണം ജനങ്ങളെ ഫാഷിസ്റ്റ് പാളയത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.

 

മൂന്ന്, രാഷ്ട്രീയമായി ഹിന്ദിത്വവുമായി കീരിയും പാമ്പും എന്ന പ്രതീതി സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ തന്നെയും സാമൂഹികമായി ഇടതുപക്ഷത്തെ മൃദുഹിന്ദുത്വത്തിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുക. ഇതിന് ധാരാളം ഉദാഹരങ്ങൾ 'പിണറായി സർക്കാറി'ന്റെ കാലയളവിൽ കേരളം കണ്ടു. ഇതിൽ ഏറ്റവും ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്നത് ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ സംഘർഷത്തോടുള്ള സിപിഎം നിലപാടാണ്. തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ സാർവ്വദേശീയതയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ തത്വാധിഷ്ഠിതമായ യുദ്ധവിരുദ്ധ നിലപാട് എടുക്കുന്നതിന് പകരം സിപിഎമ്മും സർക്കാറും ഹിന്ദുത്വയുദ്ധവെറിയുടെ പിറകിൽ ഓടിയൊളിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ജാതി സംഘടനകളേയും അവയുടെ വർഗ്ഗീയവാദികളായ നേതാക്കന്മാരെയും ഇത്രക്ക് പരിലാളിച്ച മറ്റൊരു ഇടതുപക്ഷ സർക്കാർ ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ശബരിമല സ്ത്രീപ്രവേശനവിഷയത്തിൽ സ്വന്തം നിലപാടിൽ നിന്നും പിറകോട്ടടിച്ച് മാളത്തിൽ ഒളിച്ചത് സർക്കാറിന്റെ ഹിന്ദുത്വത്തിന് മുന്നിലെ അടിയറവ് പൂർത്തിയാക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി ഹിന്ദുത്വഫാഷിസ്റ്റ് കാഴ്ചപാടുകൾ കേരളത്തിൽ സാമാന്യബോധമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

 

എന്നാൽ ഇടതുപക്ഷവും 'പിണറായി സർക്കാ'റും അവകാശപ്പെടുന്നത് ഹിന്ദുത്വഫാഷിത്തിന് കേരളത്തിൽ വളരാൻ സാധിക്കുന്നില്ലെന്നും അതിന് കാരണം തങ്ങളാണ് എന്നുമാണ്. ഇതിന് തെളിവായി അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് കേരളത്തിൽ ബിജെപിയുടെ വോട്ട് ഷെയറിൽ കാര്യമായ വർദ്ധനവ് വരുന്നില്ല എന്നതാണ്. ബിജെപിയുടെ വോട്ട് ഷെയർ നോക്കി ഹിന്ദുത്വഫാഷിസത്തിന്റെ ശക്തി അളക്കുന്നത് ആനമണ്ടത്തരമാണ്. കഴിഞ്ഞ പത്തുവർഷത്തിൽ കേരളം ഒന്നായി വലത്തോട്ട് നീങ്ങിയിട്ടുണ്ട് എന്നത് നിഷേധിക്കാനാവാത്ത വസ്തുതയാണ്. ഇത് ഹിന്ദുത്വത്തെ മാത്രമല്ല ശക്തിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്, പൊളിറ്റിക്കൽ ഇസ്‌ലാമും കേരളത്തിൽ ഒരിക്കലും ഇല്ലാത്ത തരത്തിൽ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഹിന്ദുത്വത്തെയും മുതലാളിത്തത്തെയും എതിർക്കുന്നതിൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പരാജയത്തിന്റെ ഫലമാണ്. ഈ വലതുവൽക്കരണത്തിന്റെ ഫലമായി ഇടതുപക്ഷവും കോൺഗ്രസ്സും അടക്കമുള്ള രാഷ്ട്രീയകക്ഷികളും വലത്തോട്ട് നീങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അതായത്കേരളസമൂഹം മുഴുവനായും തീവ്രവലത്തോട്ടു തിരിയുകയാണ്.

 

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇതിന്റെ നേട്ടം കൊയ്യാൻ ഹിന്ദുത്വകക്ഷികൾക്ക് ഇതുവരെ സാധിച്ചിട്ടില്ല എന്നത് ശരിയാണ്. പക്ഷെ ഇവിടെ നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യം രാഷ്ട്രീയകാലാവസ്ഥ മാറിമറയുന്നത് ഒരു വൈരുദ്ധ്യാത്മക പ്രക്രിയയിലൂടെ ആണ് എന്നതാണ്. ഒരു ദീർഘകാലയളവിൽ നടക്കുന്ന പതുക്കെയുള്ള സാമൂഹികപരിണാമങ്ങൾ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ചക്കായുള്ള നിലം ഒരുക്കുന്നു. ഹിന്ദുത്വ ഫാഷിസത്തെ സംബന്ധിച്ചെടുത്തോളം ഈ പ്രക്രിയയാണ് ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ 'പിണറായി സർക്കാറി'ന്റെ സഹായത്തോട് കൂടെ നടക്കുന്നത്. അതിന് ശേഷം ഒരു പ്രതിസന്ധി ഈ അനുകൂലസാഹചര്യങ്ങളുടെ ബലത്തിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയകുതിച്ചുചാട്ടം സാധ്യമാക്കുന്നു. 

 

ഇത് കേരളത്തിൽ സംഭവിക്കാൻ ഇരിക്കുന്നതേ ഉള്ളൂ. അത് വൈമാർ ജർമനിയിൽ സംഭവിച്ചത് പോലെ ഒരു സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയോ, അല്ലെങ്കിൽ ജർമൻ റെയ്ഷ്സ്റ്റാഗിന് തീവെച്ചത് പോലെയുള്ള ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത ഒരു പ്രതിസന്ധിയോ, അതുമല്ലെങ്കിൽ ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥ പോലുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയോ, ഇതൊന്നുമല്ലെങ്കിൽ രഥയാത്ര പോലെ മതവികാരം ഇളക്കിവിട്ട് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്ന ഒരു പ്രതിസന്ധിയോ വരെ ആവാം. ഹിന്ദുത്വഫാഷിസത്തിന്റെ കേരളത്തിനുമേലുള്ള ആസുരമായ കടന്നാക്രമണത്തിന് ഒരു സാമൂഹിക പ്രതിസന്ധിയുടെ അകലം മാത്രമേ ഇന്നുള്ളൂ. ഈ സ്ഥിതിവിശേഷത്തിന്റെ പ്രധാന ഉത്തരവാദി 'പിണറായി സർക്കാർ' ആണ്.

 

കേരളം എത്തിനിൽക്കുന്ന അപകടകരമായ സ്ഥിതിയെക്കുറിച്ച് ചിന്താശേഷി നഷ്ടമാവാത്തവരെല്ലാം ബോധവാന്മാരാണ് (അതേക്കുറിച്ചുള്ള വർഗ്ഗപരമായ വ്യക്തത കുറവാണെങ്കിൽ കൂടിയും). അതുകൊണ്ടാണ് 'പിണറായി സർക്കാറി'ന് തുടർഭരണം ലഭിക്കരുത് എന്ന കവിയും ഇടതുപക്ഷ സഹയാത്രികനായ സച്ചിതാനന്ദന്റെ അഭിപ്രായത്തിന് ഇടതുപക്ഷ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തന്നെ പിന്തുണ ലഭിച്ചത്. എന്നാൽ ഈ അഭിപ്രായം ഭരണം ആണ് ഇടതുപക്ഷത്തെ "മോശ"മാക്കുന്നത് എന്നും ഭരണം പോയാൽ അവർക്ക് ജനപക്ഷസ്വഭാവം തിരിച്ച് വരും എന്നുമുള്ള തെറ്റായ വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും ഉടലെടുക്കുന്നതാണ്. ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക്‌ പരിണാമം പൂർണ്ണമായിക്കഴിഞ്ഞു, ഇനി ഒരു പുരോഗമനശക്തി എന്ന നിലക്ക്, അത് ഭരണത്തിലാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും, അവർക്ക് യാതൊരു പ്രാധാന്യവും ഇല്ല. 

 

സണ്ണി കപിക്കാടിനെ പോലുള്ള സ്വത്വവാദികൾ കണ്ട പോംവഴി കേരളത്തെ "രക്ഷിക്കാൻ" യുഡിഎഫിനൊപ്പം ചേരുക എന്നതാണ്. വർഗ്ഗകാഴ്ചപ്പാടിന്റെ അഭാവം സ്വത്വവാദത്തെ എങ്ങനെയാണ് അസംബന്ധ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളിൽ എത്തിക്കുന്നത് എന്നതിന്റെ ഒടുവിലത്തെ ഉദാഹരണം മാത്രമാണ് ഇത്. വിമതശുദ്ധാത്മാക്കളുടെ ഇത്തരം ചെപ്പടി വിദ്യകൾ ഒന്നും തന്നെ 'പിണറായി സർക്കാർ' കേരളത്തെ എത്തിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥിതിവിശേഷത്തിൽ നിന്നും അതിനെ കരകയറ്റാൻ പര്യാപ്തമല്ല.

ലെനിന്റെ പ്രശസ്തമായ ചോദ്യം തന്നെയാണ് നമുക്ക് മുന്നിൽ ഇന്നുള്ളത് - ഇപ്പോൾ നാം എന്ത് ചെയ്യണം? ഉത്തരം സരളമാണ്. അത് നടപ്പിൽ വരുത്തുക എന്നത് അത്രത്തോളം തന്നെ പ്രയാസകരവുമാണ്.

 

രാഷ്ട്രീയപരമായി ഹിന്ദുത്വത്തിന് ഒരു കീറാമുട്ടിയായി നിലനിൽക്കുന്ന കേരളത്തിൽ ഒരു വൈമാർ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ദൗത്യമാണ് പത്തുവർഷത്തെ 'പിണറായി സർക്കാർ' നിർവ്വഹിച്ചത്. കേരളത്തെ ഹിന്ദുത്വഫാഷിസത്തിന്റെ പടിവാതിൽക്കൽ എത്തിച്ച ഭരണമായാണ് 'പിണറായി സർക്കാർ' ചരിത്രത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെടുക. ഈ സർക്കാറിന് തുടർഭരണം ലഭിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ സാമൂഹികമുന്നേറ്റം കേരളത്തിൽ തുടരും എന്നത് വ്യക്തമാണ് (തുടർഭരണലബ്ദി ഈ മുന്നേറ്റത്തിന് ആക്കം കൂട്ടും എന്നത് ശരിയാണ്). 

 

പാർലിമെന്ററി ഉപജാപങ്ങളിലൂടെ ഇതിന് തടയിടാം എന്ന് ധരിക്കുന്നവർ മൂഢസ്വർഗ്ഗത്തിലാണ്. മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാരത്തിനടിയിൽ ഞെരിഞ്ഞമർന്ന് വെറും ജീവച്ഛവങ്ങളായി തങ്ങളുടെ ജന്മങ്ങൾ തള്ളിനീക്കുന്ന ഇന്നാട്ടിലെ ആബാലവൃദ്ധം തൊഴുലെടുക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ മനസ്സുകളിൽ വിമോചനം എന്ന സ്വപ്നം കുരുപ്പിടിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ അവരെ ഫാഷിസത്തിന്റെ ആകർഷണവലയത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കാനാവൂ. അതിനായി വർഗ്ഗബോധവും ഇച്ഛാശക്തിയും പോരാട്ടവീര്യവുമുള്ള ഒരു തൊഴിലാളിവർഗ്ഗമുന്നേറ്റം കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ് ഒരേയൊരു വഴി!

 

മുഖവുര - 'ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വിമർശം - ഫാഷിസ്റ്റ് കാലത്തെ അനിവാര്യത'

 ബിപിൻ ബാലറാം

 

('സമരോത്സുകമായ മാർക്സിസം സമരസങ്ങളുടെ ഇടതുപക്ഷം' എന്ന പുതിയ പുസ്തകത്തിന് എഴുതിയ മുഖവുര. കോഴിക്കോട് ഇൻസൈറ്റ് പബ്ലിക്ക പുറത്തിറക്കിയ പുസ്തകം ആമസോണിലും ഫ്ലിപ്കാർട്ടിലും  ലഭ്യമാണ് (ലിങ്ക് - Amazon , Flipkart )

 

കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളിൽ മലയാളത്തിൽ എഴുതിയ ലേഖനങ്ങളും പഠനങ്ങളും ആണ് ഇവിടെ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ എഴുത്തുകളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന ഘടകം മാർക്സിസ്റ്റ് പരിപ്രേക്ഷ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വിമർശമാണ്. വ്യവസ്ഥാപിത ഇടതുപക്ഷത്തിന് പോരായ്മകൾ ഒരുപാടുണ്ടെങ്കിലും ഫാഷിസ്റ്റ് കാലത്ത് അതിനെ നിശിത വിമർശനത്തിന് വിധേയമാക്കുന്നത് ശരിയാണോ എന്ന ചോദ്യം സ്വാഭാവികമായും ഉയർന്നേക്കാം. ഇടതുപക്ഷത്തെ തുറന്നു കാണിക്കുന്നത് ഫാഷിസത്തിന് ശക്തി പകരുകയല്ലേ ചെയ്യുക എന്ന ഭീതിയാണ് ഈ ചോദ്യത്തിന് പിന്നിൽ.

എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഫാഷിസ്റ്റ് കാലത്താണ് ഇടതുപക്ഷം ഏറ്റവും ശക്തമായി വിമർശിക്കപ്പെടേണ്ടത്. ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക പാപ്പരത്തവും രാഷ്ട്രീയ പൊള്ളത്തരവും തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ വീക്ഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തുറന്നു കാണിക്കുക എന്നത് ഫാഷിസ്റ്റ് കാലത്തെ അനിവാര്യതയാണ്; അത് ഫാഷിസ്റ്റ് പ്രതിരോധത്തിന്റെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഭാഗവുമാണ്.

തൊഴിലെടുക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തിലുള്ള എല്ലാ പ്രതീക്ഷയും ഇല്ലാതാവുക എന്നത് ഫാഷിസത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അപ്രമാദിത്വത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം വസ്തുനിഷ്ഠമായി ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് ഇതിനുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുക എന്നതാണ്.

ഉള്ളടക്കത്തിൽ കറകളഞ്ഞ നിയോലിബറൽ ചായ്‌വുള്ള ഇടതുപക്ഷം, പക്ഷെ രൂപത്തിൽ ഇന്നും മാർക്സിസ്റ്റ് എന്ന പൊയ്മുഖം നിലനിർത്തുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ വ്യവസ്ഥാപിത ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സകല ജീർണ്ണതക്കും സൈദ്ധാന്തിക പോരായ്മക്കും മാർക്‌സും ലെനിനും ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കേണ്ട അവസ്ഥ ആണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാർക്സിസ്റ്റ് പൊയ്മുഖം വലിച്ചുകീറുക എന്നത് ഒരു വർഗ്ഗപരമായ ദൗത്യമാണ്.

പക്ഷെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വിമർശം എന്നത് ഇടതുപക്ഷപാർട്ടികളുടെ നേതൃത്വത്തിന്റെയോ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയോ മാത്രം വിമർശനമായി ഒതുങ്ങിക്കൂടാ. ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വർഗ്ഗപരമായ ഉള്ളടക്കത്തെയും അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യത്തെയും കുറിച്ചുള്ള സൈദ്ധാന്തിക ഉൾക്കാഴ്ചകളെ മുൻനിർത്തി ഉള്ളതാവണം ഈ വിമർശം. ഈ പുസ്തകത്തിലെ എഴുത്തുകൾ ഇതിനായുള്ള ഒരു ശ്രമമാണ്.

ഇടതുപക്ഷചിന്തയിലെ രണ്ട് അഭാവങ്ങളാണ് അതിനെ മാർക്സിസ്റ്റ് രീതിശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നടർത്തി അവസരവാദത്തിന് ചൂട്ടുപിടിക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്നത്. ഒന്ന്, അതിൽ വൈരുദ്ധ്യാത്മകയുക്തി പൊടിയിട്ട് നോക്കിയാൽ പോലും കാണാൻ ആവില്ല. രണ്ട്, അതിന് പൊളിറ്റിക്കൽ ഇക്കോണമി എന്നത് പൂർണ്ണമായും അന്യമാണ്. വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയുടെ പിൻബലമില്ലാതെ അത് യാന്ത്രിക ഭൗതികവാദത്തിന്റെ ചുഴിയിൽ പെട്ടുലയുന്നു; പൊളിറ്റിക്കൽ ഇക്കോണമിയുടെ അടിസ്ഥാനമില്ലാതെ അത് വെറും സാംസ്കാരിക-നൈതിക വിമർശനമായി പരിമിതപ്പെടുന്നു.

സമകാലിക യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മാർക്സിസ്റ്റ് രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ സർഗ്ഗാത്മകമായ ഉപയോഗത്തിലൂടെ വിശകലനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഈ പുസ്തകം അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഭൗതികമായ വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയേയും പൊളിറ്റിക്കൽ ഇക്കോണമിയേയും ശക്തമായി പിൻപറ്റുന്നു. ഇത്തരം വിശകലനങ്ങൾ നമുക്ക് തരുന്നത് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, പുരോഗമനനാട്യം വെച്ച് പുലർത്തുന്ന സ്വത്വവാദത്തിന്റെയും വരേണ്യവർഗ്ഗ ഫെമിനിസത്തിന്റെയും കൂടി വിമർശമാണ്.

ഈ പുസ്തകത്തിലെ മൂന്ന് ലേഖനങ്ങൾ പുതു മലയാള സിനിമയിലെ ചില പ്രവണതകളെ കുറിച്ചുള്ളതാണ്. ഈ പ്രവണതകൾക്ക് പുരോഗമനപരം എന്ന ലേബൽ ലഭിക്കുന്നത് ഇടതുപക്ഷ നിർമ്മിതമായ ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്ര പരിസരത്തിൽ ആണ്. അതിനാൽ തന്നെ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രമേയവുമായി ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നവയാണ് ഈ സിനിമ പഠനങ്ങളും.

ഈ സമാഹാരത്തിലെ ലേഖനങ്ങൾ 2016 മുതൽ എഴുതപ്പെട്ടവയാണ്. എന്നാൽ ഈ എഴുത്തുകൾ ജനിക്കുന്നത് 2012 മെയ് മാസത്തിലാണ്. ടി. പി. ചന്ദ്രശേഖരന്റെ അറുകൊലയാണ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെയും സിപിഎം ന്റെയും ജീർണ്ണത എത്രത്തോളം ആഴത്തിൽ ഉള്ളതാണെന്ന് കേരളത്തിന് കാണിച്ച് തരുന്നത്. ജർമ്മൻ 'ഇടതുപക്ഷ'മായ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക്‌ പാർട്ടിയുടെ കിങ്കരന്മാരാൽ റോസാ ലക്‌സംബർഗ് കൊല ചെയ്യപ്പെടുന്നതിന്റെ കേരളീയപതിപ്പാണ് ടി. പി. യുടെ കൊലപാതകം.

ഈ അറുകൊലയും അതിനോടുള്ള പാർട്ടി ഭക്തരുടേയും ന്യായീകരണത്തൊഴിലാളികളുടെയും മനോഭാവവും ആണ് ഇടതുപക്ഷജീർണ്ണതയുടെ വർഗ്ഗപരമായ കാരണങ്ങൾ സൈദ്ധാന്തികമായി അന്വേഷിക്കാൻ എന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസിയെ കുറിച്ചും അവസരവാദത്തിന്റെ ഭൗതിക കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ലെനിന്റെ ഉൾക്കാഴ്ചകളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിവേണം ഈ അന്വേഷണം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ എന്ന തിരിച്ചറിവിന്റെ ഫലമാണ് ഈ എഴുത്തുകൾ.

ജർമ്മൻ വിപ്ലവത്തെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിലേക്കും റോസയടക്കുമുള്ള വിപ്ലവകാരികളെ കൊന്നു തള്ളുന്നതിലേക്കും ജർമ്മൻ ഇടതുപക്ഷം എത്തിച്ചേർന്നതിന്റെ കാരണം ലെനിൻ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്: "... during the decades of comparatively 'peaceful' capitalism between 1871 and 1914, the Augean stables of philistinism, imbecility, and apostasy accumulated in the socialist parties which were adapting themselves to opportunism". ഇതേ പ്രക്രിയയാണ് സിപിഎം പോലുള്ള പാർട്ടികളെ അവസരവാദത്തിന്റെയും വർഗ്ഗവഞ്ചനയുടെയും ജീർണ്ണതയുടെയും പടുകുഴിയിൽ എത്തിച്ചത്. ഈ പ്രക്രിയയുടെ വിശദാംശങ്ങളും അതിന്റെ പരിണിതഫലങ്ങളും ആണ് ഇവിടെ പഠനവിധേയമാക്കപ്പെടുന്നത്.

 

24-03-2025

വൂച്ച്, പോളണ്ട്.

 

The Renegade 'Left' in Kerala - Promoting "Ease of Doing Business", Suppressing ASHA Workers, Courting Opportunists.

Bipin Balaram

The events that unfolded in Kerala's socio-political scene in the last few days served a great purpose. They exposed the real class nature of institutionalised Left in Kerala and the government that it leads. They revealed, even to its most naive sympathisers, the Left's complete prostration before Capital and its resolve to crush working class activism. Let me take you on a quick guided tour of these illuminating events.

The blockbuster event was the "Invest Kerala Global Summit 2025" organised in Kochi by the government of Kerala and vigorously (one can even say, psychotically) supported by the CPIM. It was nothing short of Kerala's own "Kumbh Mela of Vikaas" (in Malayalam, it can aptly be called വികസനകുംഭമേള). While the sangh parivar exhorted us to attain moksha by taking a dip in Ganga with 'high levels of faecal bacteria', the Kerala Left purified itself by taking the holy dip in the sea of Capital, which, as Marx said, "comes dripping from head to toe, from every pore, with blood and dirt".

The government of Kerala spent crores to advertise their "Vikaas Kumbh Mela" in front page of newspapers, including their Delhi editions, and in social media platforms. CPIM was desperate to make the corporate world see how pro-business and bourgeois-friendly they are. BJP central ministers, CPM state ministers and congress opposition leaders adorned the stage of 'Invest Kerala' and together rolled out the red carpet for investment, all along cuddling, laughing and praising each other. On stage, Karan Adani showered praise on both Narendra Modi and Pinarayi Vijayan for their 'development initiatives'; a proud moment indeed for the Kerala Left!!

In their multi crore advertisement blitz, the Left all along stressed the great progress that Kerala has made under their able leadership in 'Ease of Doing Business'. Invest Kerala website declares: "Kerala leads the way in business reforms, securing the top achiever status in Ease of Doing Business 2022 .... by getting 9 top achiever spots .... thereby becoming the best performer in the country. ... Kerala is continuing the best performance in Ease of Doing Business by completing 99% of the reforms related to Ease of Doing Business Reforms of 2024".

What does 'Ease of Doing Business' mean in class terms? Business/investment is done solely for profit, and surplus value extracted from workers is the essence of profit. Extraction of surplus value is nothing but exploitation of the working class. Hence, 'Ease of Doing Business' is, in plain words, 'Ease of Exploiting Workers'. This is the class essence of the fancy phrase 'Ease of Doing Business'; it is nothing but making all necessary arrangements for easy and smooth exploitation of workers.

"Business reforms related to Ease of Doing Business", which the Kerala Left claims to have 99% completed, are measures aimed at ruthlessly tearing down every thing that stands in the way of 'Ease of Exploiting Workers'. While calling themselves Communists, the CPIM proudly declares that they have brought-in reforms in Kerala to facilitate the exploitation of the working class, and that they are NO. 1 in India in this regard!!

The biggest roadblocks to exploitation of the working class, and hence to 'Ease of Doing Business', are proletarian class consciousness and labour activism. So, to facilitate the 'Ease of Exploiting Workers', the CPIM led Left government is duty bound to suppress any labour activism or struggle in the state. They got a great opportunity to showcase their sincerity in this regard in front of the business class by suppressing, maligning and discrediting the ongoing struggle of the ASHA workers in Kerala.

The ASHA (Accredited Social Health Activist) workers of Kerala have been on strike from February 10 demanding a revision of their honorarium, release of the same before the 5th of every month and provision for retirement benefit. ASHA workers of the state, who have been fulfilling a crucial role in improving public health, are overworked, understaffed and underpaid. But the Kerala government, under the able leadership of the CPIM, is determined to suppress and defeat their strike. It could not be otherwise. If they want to keep their promises to the business class made in 'Invest Kerala', then they have to suppress any and every working class movement as part of maintaining the 'Ease of Exploiting Workers'.

Thus, while the Left top brass was basking themselves in "Vikaas Kumbh Mela", the CPIM and government machinery set about spreading lies, hurling threats and trying to break the morale of the women on strike. This is not a new thing; the Kerala Left has tried to scuttle every spontaneous working class/student movement in Kerala in the last decade. They have the history of vehemently opposing the spontaneous and militant movements of private hospital nurses (among the most exploited workers in Kerala), tea/coffee plantation workers, private engineering students and private nursing students, to name a few.

The Kerala Left, and especially the CPIM, is very particular that working class activism in the state should not be allowed to go beyond the strict limits set on it by their trade unions, which have degraded themselves to the level of dalals of the capitalists. Their firm message to the workers of Kerala is as follows: "If you want to protest, we will give you an opportunity to do so in the formal, ceremonial strikes that our trade unions conduct on one or two days a year. Participate in them and go home. Because, remember .... we are committed towards facilitating 'Ease of Exploiting Workers'"!!

Fittingly, the lead role in the efforts to suppress the ASHA workers was taken up by the state secretary of CITU, Mr. Elamaran Kareem, who, as the minister for industries in a previous Left government, has emerged as a darling of Kerala business class. He declared that the strike is "politically motivated" (Lenin said that the duty of a vanguard party is to impart political content to purely economic struggles, and here is CITU secretary complaining that a strike is politically motivated!), that it is being led by anarchist elements (for CPIM, every anti-capitalist is an anarchist now!) and that the ASHA women have been misled. He also scorned the striking workers at every opportunity and tried incessantly to malign their struggle.

While the Kerala Left government was adamant that the monthly honorarium of ASHA workers cannot be increased, last week it decided to give a fat pay rise to the chairman and the members of Kerala Public Service Commission (PSC). Kerala has a jumbo PSC under the present government with 21 members, all of whom are political appointments. These are lucrative posts which usually go to people close to the ruling dispensation. The chairman's salary was hiked from a maximum of Rs 2.26 lakh to Rs 3.5 lakh, while members’ salary was raised from Rs 2.23 lakh to Rs 3.25 lakh. The Kerala Left, who call themselves "Communists-Marxists", is hell-bent on not increasing the ASHA workers salary from Rs. 7000. But they are ready to shower Rs 3.25 lakhs monthly on their chamchas sitting in the PSC.

The Left government did not stop there. On the very next day, they proposed an increase in the travel allowance of Mr. K. V. Thomas, who adorns the ludicrous post created by the Kerala government named 'The Special Representative of Kerala in Delhi', from 5 lakhs to 11.31 lakhs! Mr. Thomas was associated with Congress for many decades, but defected from them and aligned with the CPIM after being denied a parliamentary seat. This is not news at all in Kerala, the Left has become the chosen destination of deserters from the Congress and the BJP. Why wouldn't it be, given the extent to which the Left has stooped? This travel allowance hike is besides the 12.50 lakhs honorarium that he already draws, along with having a private secretary, assistant, office attendant, and driver, all paid for by the state.

The tendency in Kerala Left cannot be clearer; suppress the workers, deny them decent wages and working conditions, prostrate before the business class, ensure that they do not face any obstacles in extracting profit, splash money on servile associates and defectors from other parties to maintain their grip on power. And all along calling themselves 'Marxists'!!

But the cherry on the cake was yet to come. When all of this was happening, Mr. Shashi Tharoor, the arch-opportunist and the darling of the philistine upper middle class in Kerala, was having a falling out with the congress state leadership. The CPIM machinery smelt blood and swiftly got into their 'courtship' mode. Enter Mr. A. K. Balan, a Central Committee member of the CPIM, who has emerged as the 'Wooer-in-chief' in the Kerala Left. A few months earlier, Mr. Sandeep Varrier, a prominent sangh parivar leader famous for his venomously communal speeches, defected from the BJP after being denied party ticket in election to Palakkad constituency. Balan instantly welcomed him to the CPIM saying that he would make a very good comrade! This time, he promptly declared that Tharoor is a 'globally renowned intellectual' and a 'revolutionary'!! CPIM then sent hapless DYFI leaders to Tharoor's house to invite him to the 'Startup Fest' that they were conducting. Of course Mr. Tharoor, supreme opportunist that he is, resisted any attempts to jump ship too soon and is waiting for the right time to maximise his gains (he will most probably jump to the BJP at the right time).

What do these events, and many more similar ones, tell us about the institutionalised Left? The Indian institutionalised Left, led by the CPIM, had abandoned Marxism and drifted into the line of social democracy decades ago. Lenin remarked that social democracy is the renegade inside the working class which, in the guise of a working class party, carries out bourgeois policies. This renegade nature of the Left is being unmasked before the public every day. Their prostration before Capital is complete. In power, they work as a facilitator to the bourgeoisie in ensuring the smooth exploitation of workers. Using the party structure and trade unions, they make sure that the working class is kept under control. 

This is the reason why the most rabid attack on the ASHA strike has come from CITU leaders. According to the division of labour in social democracy, the Left government serves the capitalist class by implementing outright neoliberal policies. CITU, as its trade union front, has the 'class duty' to make sure that the workers are kept on a tight leash and are not allowed to protest against these policies. Hence, any strike that outgrows the 'ceremonial' scope of CITU strikes, is a danger to the bourgeoisie and social democracy. No surprise that CITU state vice president Harshakumar called the woman leader of the strike "a pest that spreads infectious diseases". 

It is very natural that a CITU leader, who is duty bound to control the working class to protect Capital and the bourgeoisie, sees striking ASHA workers as 'pests'. But the 'infectious disease' that they are spreading is called working class consciousness. And soon the opportunist, institutionalised Left will be slayed by this 'disease' and the 'pests' will set humanity free of this moribund system. 

മാർഗ്ഗം, ലക്ഷ്യം, പ്രസ്ഥാനം

 ബിപിൻ ബാലറാം

 

മാർഗ്ഗവും ലക്ഷ്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം തത്വശാസ്ത്രത്തിൽ നിരന്തരമായി ഉയർന്നുവരുന്ന സമസ്യകളിൽ ഒന്നാണ്. എന്നാൽ ഇത് കേവലം ഒരു താത്വികപ്രശ്നം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പ്രയോഗത്തെ സംബന്ധിക്കുന്ന പ്രധാന സമസ്യ കൂടിയാണ്. പ്രയോഗത്തിന് പ്രഥമസ്ഥാനം കല്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രപഞ്ചവീക്ഷണം എന്ന നിലക്ക് മാർക്സിസത്തിൽ ഈ ചോദ്യത്തിന് കേന്ദ്ര പ്രാധാന്യമുണ്ട്. മാർഗ്ഗം-ലക്ഷ്യം എന്ന ദ്വന്ദ്വത്തിൻ്റെ ശരിയായ വിശകലനത്തെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി മാത്രമേ മാർക്സിസത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗം സാധ്യമാവുകയുള്ളൂ. 

ഈ  ദ്വന്ദ്വത്തിൻ്റെ വിവിധ വശങ്ങളിലേക്കും അതിൻ്റെ സങ്കീർണ്ണതകളിലേക്കും വിരൽ ചൂണ്ടുന്ന നല്ല ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ഒന്ന് ആധുനിക ഫുട്ബോൾ ആണ്. ഒരു ഫുട്ബോൾ കളിയിലെ പ്രധാന പ്രശ്നം മാറ്റുരക്കുന്ന ടീമുകളിൽ ഏതു ടീമാണ് "നന്നായി കളിക്കുന്നത്" എന്നതാണ്. നന്നായി കളിക്കുന്നതിൻ്റെ അളവുകോൽ അടിക്കുന്ന ഗോളിൻ്റെ എണ്ണമാണ്. ഇത് ചരിത്രപരമായി ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്ന ഒരു അളവുകോലാണ്. ഈ അളവുകോലിൻ്റെ അടിസ്ഥാനം, "നന്നായി കളിക്കാൻ"  അറിയുന്ന ടീം കൂടുതൽ ഗോൾ നേടാനുള്ള സാധ്യത അധികമാണ് എന്ന ധാരണയാണ്. ഈ ധാരണ ഒരു പരിധി വരെ ശരിയാണ് താനും.

എന്നാൽ ആധുനിക ഫുട്ബോളിൻ്റെ പ്രധാന "സംഭാവന"കളിൽ ഒന്ന് കൂടുതൽ ഗോൾ അടിക്കാൻ എതിർ ടീമിനെക്കാൾ നന്നായി കളിക്കണമെന്നില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവാണ്. പകരം, മെച്ചപ്പെട്ട ടീമിനെ നന്നായി കളിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടഞ്ഞാൽ മതി. കളിച്ചു ജയിക്കാതെ, എതിർടീമിനെ കളിക്കാൻ അനുവദിക്കാതെ ജയിക്കുന്ന ഈ രീതിയെ പലപ്പോഴും നെഗറ്റീവ് ഫുട്ബോൾ എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്താറുണ്ട്.

എന്നാൽ കൗതുകകരമായ കാര്യം, നെഗറ്റീവ് ഫുട്ബോൾ തന്ത്രങ്ങൾ ഫുട്ബോളിൻ്റെ അടിസ്ഥാനയുക്തിയെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവയാണ് എന്നതാണ്. മാറ്റുരക്കുന്ന ടീമുകളിൽ ഏതിനാണ് നന്നായി കളിക്കാൻ അറിയുന്നത് എന്ന ചോദ്യം അപ്രസക്തമാവുന്നു. കാരണം, നെഗറ്റീവ് ഫുട്ബോൾ അവലംബിക്കുന്ന ടീം തങ്ങളുടെ എതിർടീമാണ് തങ്ങളേക്കാൾ നല്ലത് എന്നും അവരെ കളിച്ച് തോൽപ്പിക്കാൻ തങ്ങൾക്കാവില്ല എന്നും ആദ്യമേ സമ്മതിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ എതിർടീമിനെ കളിക്കാൻ അനുവദിക്കാതെ, "ഔപചാരികവിജയ"ത്തിന് വേണ്ട ഗോൾ അടിക്കുന്നതാവട്ടെ അവരാണ് താനും. 

നെഗറ്റിവ് ഫുട്ബോൾ ചെയ്യുന്നത് മാർഗ്ഗവും ലക്ഷ്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നേർരേഖയിൽ കിടക്കുന്ന ഒന്നാണ് എന്ന ധാരണ ഉടച്ചുവാർക്കുകയാണ്. നന്നായി കളിക്കുന്ന ടീം ഗോൾ അടിച്ച് വിജയിക്കണം എന്നില്ല; ഗോൾ അടിച്ച് ജയിക്കുന്ന ടീം നന്നായി കളിച്ചിരിക്കണം എന്നും ഇല്ല. ഈ അവസ്ഥാവിശേഷം ഫുട്ബോൾ പരിശീലകരിൽ ഭൂരിഭാഗത്തേയും രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി പിരിക്കുന്നു. ഒരു വിഭാഗം പ്രായോഗിക (pragmatic) ഫുട്ബാളിനെ പുൽകിക്കൊണ്ട് നന്നായി കളിക്കുന്നതിൽ അല്ല, ഏതുവിധേനയും ഗോൾ അടിക്കുന്നതിൽ ആണ് കാര്യം എന്ന് വാദിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു വിഭാഗം ഗോൾ അടിച്ചു ജയിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനം നല്ല കളി കാഴ്ച വെക്കുന്നതാണ് എന്ന കാൽപ്പനിക (romantic) ആശയം മുന്നോട്ടു വെക്കുന്നു. ജോസെ മൗറീഞ്ഞ്യോ ആദ്യ വിഭാഗത്തിലെ പ്രധാനി ആണെങ്കിൽ ആർസെൻ വെൻഗറെ പോലുള്ളവർ രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രതിനിധികൾ ആണ്. എന്നാൽ ലോകഫുട്ബോളിലെ മികച്ച ടീമുകൾ എല്ലാം തന്നെ മനോഹരമായ കളിയും ഗോളടിക്കാനുള്ള നൈപുണ്യവും ഒരുമിച്ച് കാഴ്ച വെച്ചവയായിരുന്നു എന്നതാണ് സത്യം.

  La Liberté guidant le peuple (1830) by  Eugène Delacroix 

ഇതിന് സമാനമായ അവസ്ഥ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗത്തിന്റെ, പ്രത്യേകിച്ച് സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ, മേഖലയിലും കാണാൻ സാധിക്കും. "That which is generally called the ultimate aim of socialism is nothing, but the movement is everything" എന്നത് ബേൺസ്റ്റൈനിന്റെ പ്രശസ്തമായ വാക്യമാണ്. ഇത് റിഫോമിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആപ്തവാക്യം കൂടിയാണ്. തൊഴിലാളിവർഗ്ഗവിപ്ലവം എന്ന ലക്ഷ്യത്തെ പാടേ കൈയ്യൊഴിഞ്ഞു കൊണ്ട് ദൈനംദിന പരിഷ്‌കരണ പരിപാടികളിലേക്ക് ചുരുങ്ങുകയാണ് റിഫോമിസം ചെയ്യുന്നത്. ഇതിന് ബദലായി സാധാരണ ഉയർത്തപ്പെടുന്ന വാദം "ലക്‌ഷ്യം മാർഗ്ഗത്തെ സാധൂകരിക്കും" എന്നതാണ് (ഈ വാദത്തെ ലെനിന്റെ തലയിൽ കെട്ടിവെക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പലപ്പോഴും നടക്കാറുണ്ട്). മാർഗ്ഗം പ്രധാനമല്ലെന്നും വ്യവസ്ഥയെ "തച്ചുടക്കാൻ" ഏതു മാർഗ്ഗവും സ്വീകരിക്കാമെന്നുമുള്ള ഈ ആശയം ഇടതുപക്ഷ സാഹസികതയുടെ (left-adventurism) മുഖമുദ്രയാണ്. മാർഗ്ഗത്തിന് വേണ്ടി ലക്ഷ്യത്തെ കൈയ്യൊഴിയുന്ന റിഫോമിസത്തെ അവസരവാദമായാണ് (opportunism) ലെനിൻ അടയാളപ്പെടുത്തിയതെങ്കിൽ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടി മാർഗ്ഗത്തെ തള്ളിപ്പറയുന്ന സാഹസികത ലെനിനിനെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു infantile disorder മാത്രമാണ്. എതിർചേരിയിൽ നിൽക്കുന്നു എന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്ന ഈ രണ്ട് ആശയങ്ങളുടെയും പൊള്ളത്തരം വെളിവാക്കുന്നതാണ് മാർഗ്ഗം-ലക്ഷ്യം  ദ്വന്ദ്വത്തോടുള്ള മാർക്സിസ്റ്റ് സമീപനം.

ഏതൊരു ദ്വന്ദ്വത്തെയും പോലെ മാർഗ്ഗം-ലക്ഷ്യം എന്ന ദ്വന്ദ്വത്തിൻ്റെയും ശരിയായ വിശകലനം വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയിലൂടെ മാത്രമേ സാധ്യമാവുകയുള്ളൂ. അത് കൊണ്ട് തന്നെ നമുക്ക് മാർക്സിൽ നിന്ന് തുടങ്ങേണ്ടതുണ്ട്. മറ്റൊരു പശ്ചാത്തലത്തിൽ മാർക്സ് കുറിച്ച ഒരു വാക്യത്തിന് ഇവിടെ വലിയ പ്രസക്തി ഉണ്ട്: "Not only the result, but the road to it also, is a part of truth. The investigation of truth must itself be true, true investigation is unfolded truth, the disjointed members of which unite in the result." ഇവിടെ മാർക്സ് സൈദ്ധാന്തിക അന്വേഷണങ്ങളിലെ പാതയും ഫലവും (road and result) തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയെ കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ഈ വാക്യത്തിൻ്റെ അന്തഃസത്ത  മാർഗ്ഗം-ലക്ഷ്യം എന്ന ദ്വന്ദ്വത്തിനും ബാധകമാണ്.

സത്യത്തെ കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണവും സത്യമുള്ളതായിരിക്കണം എന്നാണ് മാർക്സിന്റെ വാദം. സത്യത്തിന്റെ ചുരുളഴിയുന്നത് ശരിയായ അന്വേഷണത്തിലൂടെ മാത്രമാണ്; അതുകൊണ്ട് അന്വേഷണം ഏത് തരത്തിലുള്ളതായാലും കുഴപ്പമില്ല, അവസാനം സത്യത്തിൽ എത്തിയാൽ മതി എന്ന് കരുതുന്നവർ മൂഢസ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആണ്. അന്വേഷണത്തിലൂടെ സ്വരൂപിക്കപ്പെടുന്ന സത്യത്തിന്റെ നുറുങ്ങുകൾ ഏകോപിക്കപ്പെടുന്നതും ഒന്നിക്കപ്പെടുന്നതും അവയ്ക്ക് സമഗ്രത കൈവരുന്നതും അതിന്റെ ഫലത്തിൽ മാത്രമാണ്; അതുകൊണ്ട് ശരിയായ അന്വേഷണത്തിന്റെ പാതയിൽ സഞ്ചരിച്ചാൽ മതി, അത് നമ്മളെ സത്യത്തിലേക്ക് നയിച്ചില്ലെങ്കിലും (ഇനി 'സത്യം' എന്ന ഒന്ന് ഇല്ലെങ്കിൽ തന്നെയും) കുഴപ്പമില്ല എന്ന ആശയവും അബദ്ധജഢിലമാണ്. കാരണം അന്വേഷണത്തിന്റെ ശരിയും തെറ്റും നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത് അന്വേഷണഫലത്തിന്റെ സമഗ്രതയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മാത്രമാണ്.

ഇതേ വൈരുദ്ധ്യാത്മകയുക്തി തന്നെയാണ് മാർഗ്ഗം-ലക്ഷ്യം എന്ന ദ്വന്ദ്വത്തിനും ബാധകം. മാർഗ്ഗം-ലക്ഷ്യം എന്നത് പരസ്പരം നിർമ്മിക്കുകയും പൂരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു വൈരുദ്ധ്യാത്മക  ദ്വന്ദ്വമാണ്. ലക്ഷ്യമാണ് മാർഗ്ഗത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത്; മാർഗ്ഗമാണ് ലക്ഷ്യത്തെ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഈ വൈരുദ്ധ്യാത്മക യുക്തിയുടെ അഭാവമാണ് നമ്മളെ റിഫോമിസ്റ് അവസരവാദത്തിലേക്കും ഉട്ടോപ്യൻ സാഹസികതയിലേക്കും തള്ളിവിടുന്നത്. ഈ രണ്ട് ആശയധാരകളെയും സംബന്ധിച്ചെടുത്തോളം മാർഗ്ഗവും ലക്ഷ്യവും സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കുന്നവയാണ്; അവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം തികച്ചും യാന്ത്രികമാണ്. എന്നാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ മാർക്സിസ്റ്റ്‌ വൈരുദ്ധ്യാത്മകതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലക്ഷ്യം ഇല്ലെങ്കിലും കുഴപ്പമില്ല, മാർഗ്ഗം ശരിയായാൽ മതി എന്നോ, ലക്ഷ്യം നല്ലതെങ്കിൽ ഏത് മാർഗ്ഗവും സ്വീകരിക്കാം എന്നോ ഉള്ള നിലപാടുകൾ അംഗീകരിക്കാൻ ആവില്ല. 

ലക്ഷ്യമാണ് മാർഗ്ഗത്തെ നിശ്ചയിക്കുന്നത്; മാർഗ്ഗം എന്നാൽ ഇപ്പോഴും "ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള" മാർഗ്ഗമാണ്. ലക്ഷ്യമാണ് മാർഗ്ഗത്തിന്റെ അളവുകോൽ, മാർഗ്ഗത്തിന്റെ ശരിയും തെറ്റും അളക്കപ്പെടുന്നത് അത് ലക്ഷ്യത്തോട് നീതി പുലർത്തുന്നുണ്ടോ എന്ന് നോക്കിയാണ്. പൊട്ടിയ പട്ടം പോലെ, ലക്ഷ്യത്തോട് ബന്ധമില്ലാതെ, അതിനോട് നീതി പുലർത്താതെ, self-referential ആയി, അന്നന്നത്തെ പ്രശ്നങ്ങളോടും സാദ്ധ്യതകളോടുമുള്ള പ്രതികരണം മാത്രമായി മാറുന്ന മാർഗ്ഗത്തെ അതുകൊണ്ടാണ് ലെനിൻ അവസരവാദം എന്ന് വിളിച്ചത്.

എന്നാൽ ലക്ഷ്യം എന്നത് നമ്മൾ ശൂന്യതയിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്ന ഒന്നല്ല; ലക്ഷ്യം മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് മാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വരാത്ത ലക്ഷ്യങ്ങളെ നമ്മൾ ഉട്ടോപ്യൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത്തരം ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ പുറകെ ഉള്ള പാച്ചിലിനെ ലെനിൻ സാഹസികതയായി മുദ്ര കുത്തിയതും ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ. 

മാർഗ്ഗത്തെയും ലക്ഷ്യത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഈ വൈരുദ്ധ്യാത്മക പരികല്പനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആണ് റോസ ലക്സംബർഗ് തൻ്റെ "Reform and Revolution" എന്ന കൃതിയിൽ ബേൺസ്റ്റൈനിന്റെ റിഫോമിസത്തെ വിമർശിക്കുന്നത്. കൃതിയുടെ ആമുഖത്തിൽ തന്നെ റോസ പറയുന്നു: "The controversy with Bernstein and his followers .... is not a question of this or that method of struggle, or the use of this or that set of tactics, but of the very existence of social-democratic movement." അതായത്, മാർക്സിസവും റിഫോമിസവും തമ്മിലുള്ള തർക്കം മാർഗ്ഗത്തെ ചൊല്ലിയുള്ളത് മാത്രമല്ല, തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അസ്തിത്വത്തെ സംബന്ധിച്ചത് കൂടിയാണ്. കാരണം, മാർഗ്ഗത്തെ മഹത്വവൽക്കരിക്കുന്ന റിഫോമിസം ലക്ഷ്യത്തെ കൈയ്യൊഴിയാൻ അധികസമയം വേണ്ട. ലോകത്തെ റിഫോമിസ്റ്റ് സോഷ്യൽ ഡെമോക്രറ്റിക് പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയെല്ലാം, ഇന്ത്യൻ വ്യവസ്ഥാപിത ഇടതുപക്ഷത്തിൻ്റെ ഉൾപ്പെടെ, അവസരവാദത്തിലേക്കും മുതലാളിത്ത ദാസ്യത്തിലേക്കും ഉള്ള കൂപ്പുകുത്തൽ ലെനിനിന്റെയും റോസയുടെയും വിശകലനങ്ങൾ ശരിവെക്കുന്നുണ്ട്.

മാർഗ്ഗവും ലക്ഷ്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ വിശകലനം വെറും ഒരു ദാർശനിക പ്രശ്‌നമല്ലെന്നും അത് ഒരു പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നമാണെന്നും തുടക്കത്തിൽ തന്നെ സൂചിപ്പിച്ചതാണ്. ലോകമെമ്പാടും തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ രാഷ്ട്രീയം ഇന്നെത്തിനിൽക്കുന്ന വിരോധാഭാസപരമായ അവസ്ഥ ഇതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. മുതലാളിത്തത്തിന്റെയും അതിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രൂപമായ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെയും ഘടനാപരമായ പ്രതിസന്ധികൾ ഇത്രയും രൂക്ഷവും നഗ്നവും ആയ അവസരങ്ങൾ ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ അധികമില്ല. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ തൊഴിലാളിവർഗ്ഗമുന്നേറ്റവും മുതലാളിത്തത്തിന്റെ അതിവർത്തനവും സാദ്ധ്യമാവുന്നതിനുള്ള വസ്തുനിഷ്ഠമായ അവസ്ഥ ഇന്ന് നിലവിലുണ്ട്. എന്നാൽ, വിപ്ലവകരവും സമരോൽസുകവും ആയ തൊഴിലാളിവർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയം ലോകമുടനീളം ഇത്രയും ശോഷിച്ച ഒരു കാലവും ചരിത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഈ വിരോധാഭാസത്തിന്റെ കാരണമെന്ത് എന്നുള്ളത് പ്രധാനപ്പെട്ട സമസ്യയാണ്.

ഇന്ത്യൻ റിഫോമിസ്റ്റ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രമുഖ ദാർശനികമായ പ്രഭാത് പട്നായിക് ഇതിന് കണ്ടെത്തിയ കാരണം കൗതുകകരമാണ്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത് ലെനിനിസത്തെ കൈയ്യൊഴിയാൻ ലോകത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ തയ്യാറാവാത്തതാണ് ഇതിന്റെ കാരണം എന്നാണ്. ലോകരാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ മാത്രമാണ് ലെനിനിസത്തിന് സാധുത ഉണ്ടായിരുന്നത് എന്നും ഇന്ന് ആ സാഹചര്യം നിലനിൽക്കുന്നില്ല എന്നും അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. എന്നാൽ സത്യം ഇതിന് നേർവിപരീതമാണ്. ലെനിനിസത്തിന്റെ അന്തഃസത്ത കൈവിട്ടതാണ് വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശോഷണത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണം. ലെനിനിസം എന്നാൽ തിരുവായ്ക്ക് എതിർവാ ഇല്ലാത്ത അച്ചടക്കം മാത്രമാണ് എന്ന ധാരണ പരത്താൻ ഇന്ത്യൻ ഇടതുപക്ഷത്തെ പോലെ ലെനിനിസത്തെ വക്രീകരിച്ച രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾക്ക് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രയോഗത്തിൽ മാർഗ്ഗത്തെയും ലക്ഷ്യത്തെയും നിരന്തരം വിളക്കിച്ചേർക്കുന്ന കണ്ണിയായി സംഘടന മാറുന്നതാണ് ലെനിനിസത്തിന്റെ കാതൽ.

തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ സംഘടന ഈ ഒരു കർത്തവ്യം നിറവേറ്റേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ചരിത്രം തന്നെ നമ്മോടു പറയുന്നുണ്ട്. വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശോഷണത്തിന് കാരണമായി നമ്മൾ സാധാരണ പറഞ്ഞു കേൾക്കുന്നത് "ഇടതുപക്ഷ ജീർണ്ണത", "വലതുപക്ഷ വ്യതിയാനം" തുടങ്ങിയ പദങ്ങളാണ്. ഈ ജീർണ്ണതക്കും വ്യതിയാനത്തിനും ഉള്ള വസ്തുനിഷ്ഠമായ കാരണമെന്ത് എന്നതാണ് ചോദ്യം. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഉടനീളം മാർക്സിസ്റ്റ് പാതയിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച ഭൂരിപക്ഷം സംഘടനകളും ഇന്ന് പൂർണ്ണമായും മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായ റിഫോമിസ്റ്റ് സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക്‌ കക്ഷികളായി അധഃപതിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ വ്യവസ്ഥാപിത ഇടതുപക്ഷം ഇതിന്റെ ക്ലാസിക് ഉദാഹരണമാണ്. മറ്റൊരു നല്ല ഉദാഹരണം യൂറോപ്യൻ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക്‌ പാർട്ടികൾ ആണ്. എന്ത് കൊണ്ട് ഈ അധഃപതനം സംഭവിക്കുന്നു?

മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥക്കകത്തെ ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ പാർട്ടികളെ പോലും പതുക്കെ ആ വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം സ്വാംശീകരിക്കാനും വ്യവസ്ഥയുമായി അനുരഞ്ജനത്തിൽ ഏർപ്പെടാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ വസ്തുനിഷ്ഠമായ ഫലം ഇത്തരം പാർട്ടികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പതുക്കെ വ്യവസ്ഥയുടെ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിലേക്ക് പരിമിതപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്. ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെ വ്യവസ്ഥ പ്രസ്ഥാനത്തെ വിഴുങ്ങുമ്പോൾ ആണ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടികൾ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസിയിലേക്ക് അധഃപതിക്കുന്നത്. മുതലാളിത്ത പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രാബല്യം മൂലം സംഭവിക്കുന്ന ഒരു വസ്തുനിഷ്ഠ പ്രക്രിയയാണ് ഇത്. ഈ പ്രക്രിയക്ക് ചുക്കാൻ പിടിക്കുന്നത് ഓരോ ചരിത്ര സന്ദർഭങ്ങളിലും വർഗ്ഗസംഘടനകളിലെ ഓരോ വിഭാഗങ്ങളാണ്. ഉദാഹരത്തിന്, യൂറോപ്യൻ സാഹചര്യത്തിൽ എങ്ങനെയാണ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ തണൽ പറ്റി ഒരു "labour aristocracy" വളർന്നു വന്നത് എന്നും, ഈ വിഭാഗം എങ്ങനെയാണ് യൂറോപ്യൻ തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ പാർട്ടികളുടെ അധഃപതനത്തിന് ചുക്കാൻ പിടിച്ചത് എന്നും ലെനിൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ഇടതുപക്ഷത്തിൻ്റെ ജീർണ്ണതയിലേക്കുള്ള യാത്രയുടെ ചുക്കാൻ പിടിക്കുന്നത് വ്യവസ്ഥയുടെയും ഭരണകൂടത്തിന്റെയും തണലിൽ തിന്നുകൊഴുക്കുന്ന സർക്കാർ ജീവനക്കാരിലെ വരേണ്യവർഗ്ഗവും, പാർലിമെന്ററി സ്ഥാനങ്ങളിൽ അള്ളിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന (അല്ലെങ്കിൽ ഭാവിയിൽ അള്ളിപ്പിടിച്ചിരിക്കാൻ മോഹിക്കുന്ന) കരിയർ രാഷ്ട്രീയക്കാരും, ബ്യുറോക്രറ്റിക് തസ്തികകളിൽ പാർട്ടി നോമിനികളായി കേറിപ്പറ്റിയ വലിയ വിഭാഗം ആളുകളും ആണ് എന്ന് കാണാൻ സാധിക്കും. യൂറോപ്പിലായാലും ഇങ്ങു കേരളത്തിൽ ആയാലും "വരേണ്യതൊഴിലാളി" വിഭാഗത്തിന് ഈ വ്യവസ്ഥയെ നിലനിർത്തുന്നതിൽ വസ്തുനിഷ്ഠമായ താല്പര്യം ഉണ്ട്, കാരണം അവർ അതിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കൾ ആണ്.

മാർഗ്ഗം-ലക്ഷ്യം  ദ്വന്ദ്വത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഈ ജീർണ്ണത വിശകലനം ചെയ്യാനാവും. നമ്മൾ നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച, ലക്ഷ്യം കൈയ്യൊഴിഞ്ഞു മാർഗ്ഗം മാത്രമാവുന്ന, അവസ്ഥയാണിത്. ലക്ഷ്യം കൊടുക്കുന്ന വെളിച്ചം നഷ്ടപ്പെട്ട മാർഗ്ഗം, വ്യവസ്ഥയുടെ ചക്രവ്യൂഹത്തിനുള്ളിൽ കുടുങ്ങി നട്ടം ചുറ്റുന്ന അവസ്ഥയാണ് റിഫോമിസ്റ്റ് പാർട്ടികളിൽ നമ്മൾ കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

മാർക്സിസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ നിലവിൽ വന്ന പാർട്ടികളുടെ ഈ അധഃപതനം പൊതുവെ രണ്ടു പ്രതികരണങ്ങൾ ആണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. ഇവ രണ്ടും ഈ ജീർണ്ണതയുടെ പ്രത്യക്ഷ ലക്ഷണങ്ങൾ മാത്രം കാണുകയും അതിൻ്റെ വസ്തുനിഷ്ഠമായ കാരണങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും ഉടലെടുക്കുന്നതാണ്. ആദ്യത്തേത്, ഈ ജീർണ്ണതയുടെ കാരണം തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ പാർട്ടികളിലെ ഏകാധിപത്യപരവുമായ സംഘടനാ രീതി ആണ് എന്നതാണ്. ഇത്തരം സംഘടനകളിലെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അഭാവമാണത്രെ ഈ ജീർണ്ണത ഉണ്ടാക്കുന്നത്. എൻ. പ്രഭാകരനെയും സാറാ ജോസഫിനെയും പോലുള്ള ശുദ്ധാത്മാക്കൾ ഇതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. സംഘടനയിലെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അഭാവം ലെനിനിസം കാരണമാണ് എന്ന ധാരണ വെച്ച് പുലർത്തുന്നത് കൊണ്ട് ഇവരുടെ ശത്രു ലെനിൻ ആണ്. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ "കാറ്റും വെളിച്ചവും" ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലെനിൻ വിരോധികളുടെ എണ്ണം യൂറോപ്യൻ ഇടതുപക്ഷത്തിലും വളരെ അധികമാണ്. രണ്ടാമത്തെ പ്രതികരണം, ഈ ജീർണ്ണത മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥക്കകത്ത് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നതാണ് എന്നുള്ളത് കൊണ്ട് അത്തരം പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിക്കണം എന്നും ഭരണകൂടം പിടിക്കാനുള്ള "നേരിട്ടുള്ള" പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യാപൃതരാവണം എന്നതുമാണ്. ഉട്ടോപ്യൻ സാഹസികതയുടെ ഈ വഴി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവരും കുറവല്ല.

ഈ പ്രതികരണങ്ങൾ ലക്ഷ്യം എത്തിപ്പിടിക്കാനുള്ള ത്വരയിൽ മാർഗ്ഗത്തെ തള്ളിപ്പറയുന്നവയാണ്. മാർഗ്ഗത്തിന്റെ തീച്ചൂളയിലൂടെ അല്ലാതെ,  അതായത് മുതലാളിത്തസമൂഹത്തിന്റെ സർവ്വജീർണ്ണതകൾക്കിടയിലും നടത്തുന്ന ദൈനംദിന വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ അല്ലാതെ, ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വേറെ കുറുക്കുവഴികൾ ഇല്ല എന്ന സത്യം ഇവിടെ വിസ്മരിക്കപ്പെടുകയാണ്.

വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രയോഗത്തിൽ മാർഗ്ഗവും (മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയിലെ വർഗ്ഗസമരം) ലക്ഷ്യവും (തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ വിപ്ലവം) തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യാത്മക ബന്ധം കാത്തു സൂക്ഷിക്കുന്നത് ലെനിനിസം മാത്രമാണ്. ലെനിനിസത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റം വക്രീകരിച്ച രൂപത്തെ, "അച്ചടക്കമുള്ള ചീമുട്ടകൾ" ഉണ്ടാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് സിപിഎം പോലുള്ള റിഫോമിസ്റ്റ് സംഘടനകൾ ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. അവരെ സംബന്ധിച്ചെടുത്തോളം "ലെനിനിസ്റ്റ് അച്ചടക്കം" എന്നത് പാർട്ടിയിലെ പ്രബല നേതാക്കന്മാരോടുള്ള ദാസ്യമനോഭാവം ആണ്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ വർഗ്ഗസമരത്തിന്റെ മാർഗ്ഗവും വിപ്ലവം എന്ന ലക്ഷ്യവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യാത്മക ബന്ധം സംഘടനയിലൂടെ എങ്ങനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാം എന്ന് സൈദ്ധാന്തിക-പ്രായോഗിക തലങ്ങളിൽ കാണിച്ചു തരുന്നു എന്നതാണ് ലെനിനിസത്തിന്റെ മൗലികമായ സംഭാവന. ദൈനംദിന സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും ആത്യന്തികമായ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യവും വിളക്കിച്ചേർക്കുന്ന കണ്ണിയാണ് ലെനിനിന് ഒരു വിപ്ലവസംഘടന. സംഘടനയിലൂടെ കൈവരുന്ന ഈ വൈരുദ്ധ്യാത്മക ബന്ധമാണ് മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥക്കകത്തെ വർഗ്ഗസമരത്തിലൂന്നിയ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനത്തിനിടയിലും മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടികളുടെ വിപ്ലവോന്മുഖത ചോർന്നു പോകാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നത്. 

ഇവിടെയാണ് പ്രസ്ഥാനവും സംഘടനയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തെ കുറിച്ചുള്ള എം. എൻ. വിജയൻറെ മൗലികമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രസക്തമാവുന്നത്. ഈ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പൂർണ്ണമാവണമെങ്കിൽ ഇവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ കുറിച്ച് കൂടി പറയേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിന്റെ സമഗ്രമായ ഒരു ചിത്രം നമുക്ക് തരുന്നത് ലെനിനിസത്തിന്റെ ഉൾക്കാഴ്ചകളാണ്. "പ്രസ്ഥാനം" സാധ്യമാവണമെങ്കിൽ മാർഗ്ഗവും ലക്ഷ്യവും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യാത്മക സംയോജനം കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മുതലാളിത്തത്തിന്റെ അതിവർത്തനം എന്ന ലക്ഷ്യത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ ആണ് ഒരു മാർക്സിസ്റ്റ്‌ സംഘടന ദൈനംദിനരാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തേണ്ടത്; അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാതൽ വർഗ്ഗസമരം ആണ്. വർഗ്ഗവിപ്ലവം എന്ന ലക്ഷ്യമാണ് വർഗ്ഗസമരം എന്ന മാർഗ്ഗത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. ഇതേ സമയം, വർഗ്ഗവിപ്ലവം എന്ന ലക്ഷ്യം മുകളിൽ നിന്നും കെട്ടിയിറക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നല്ല. ആ ലക്ഷ്യത്തിന്റെ ആവശ്യകത ദൈനംദിന വർഗ്ഗസമരത്തിലൂടെ ജനമനസ്സുകളിൽ ഉയർന്നു വരുന്നതാണ്. മുതലാളിത്തത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഈ വ്യവസ്ഥക്കുള്ളിൽ പ്രതിവിധികൾ ഇല്ല എന്നത് തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തിന് വർഗ്ഗസമരത്തിലൂടെയാണ് വെളിപ്പെടുന്നത്. അതായത്, വർഗ്ഗവിപ്ലവം എന്ന ലക്ഷ്യം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് വർഗ്ഗസമരം എന്ന മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ആണ്. ഈ വൈരുദ്ധ്യാത്മക ബന്ധം കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ഒരു സംഘടന ഒരു "പ്രസ്ഥാന"ത്തെ നയിക്കാൻ പ്രാപ്തമാവുന്നത്. സംഘടനയിലൂടെ എങ്ങനെ ഈ ബന്ധം വിളക്കിച്ചേർക്കാം എന്നതാണ് ലെനിനിസത്തിന്റെ അന്തഃസത്ത. ഈ അന്തഃസത്ത തിരിച്ചു പിടിച്ചാൽ മാത്രമേ മൃത്യുസന്ധിയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന മുതലാളിത്തത്തിൽ നിന്നും ചരിത്രത്തെ രക്ഷിക്കാൻ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന് സാധിക്കൂ.

Russian missiles bring Prabhat Patnaik’s Theory of Imperialism crumbling down to earth!

Bipin Balaram

 

Russian missiles raining down on Ukrainian cities continue to cause immense human and material damage. But back in India they have produced an unlikely casualty. They have damaged, beyond repair, the reputation of Prabhat Patnaik’s newly concocted theory of imperialism. The Russian invasion has also shown that the premises on which Patnaik based his theory were wrong. As a consequence of these, Patnaik’s practical prescriptions to the Indian left, which are based on the theory and its premises, have been thoroughly undermined. 

Prabhat Patnaik’s basic premise was that the age of inter-imperialist rivalry was over. He claimed that the emergence of international finance capital, which is not tied to any particular nation-state, has led to the muting of imperialist rivalries. What this means, according to Patnaik, is that the theory of imperialism put forward by Lenin no longer holds true. As a consequence, Patnaik  concluded that the ‘Leninist Conjuncture’, which according to him was based on inter-imperialist wars and the consequent ‘imminence of revolution’, has been superseded. Based on this conclusion, Patnaik pointed out that the ‘right way’ for the Indian left is to shun Leninist revolutionary politics and ally with ‘progressive-democratic’ forces. Seeing that all this left the world with no valid theory of imperialism, Patnaik duly obliged us with a brand new one of his own!

 

Patnaik’s journey to his new theory of imperialism is a story in itself. As I have written about it in some detail elsewhere (Patnaiks’ Theory of Imperialism – A Requiem for (of) the Petty Bourgeois, available at https://revolutionaryspring.blogspot.com/2019/05/patnaiks-theory-of-imperialism-requiem.html), let me restrict myself to the essentials here. 

In 2000, in the introduction that he wrote for the Leftword Books edition of Lenin’s ‘Imperialism, the Highest Stage of Capitalism’, Patnaik vehemently defended Lenin’s theory of imperialism against suggestions that the world is moving towards a conflict-free ‘ultra-imperialism’ of the type suggested by Karl Kautsky. He wrote, 

“The fact that globalisation of finance capital has brought about a degree of unity among the imperialist countries, at least in their dealings with the Third World, may create the impression that the world has moved to the Kautskyan vision of ‘ultra-imperialism’ rather than remaining submerged in ‘inter-imperialist rivalries’ as Lenin had prognosticated, that real developments have vindicated Kautsky rather than Lenin. To believe this, however, would constitute a serious misreading … of contemporary reality.” 

Thus, back then, Patnaik claimed that to view globalisation of finance capital as leading to a muting of inter-imperialist rivalries would “constitute a serious misreading of contemporary reality”. That was when Indian social democratic left boasted a fair bit of representation in the Parliament and was still considered an important player in national politics.  

But in the next 15 years, with the deepening of capitalist contradictions and the consequent growth of Hindutva fascism, the left became an insignificant national force. This was quite natural. Social democracy is based on the illusion that capitalism can be reformed from within. The deepening of capitalist contradictions and the socioeconomic crisis that this leads to, hence, decreases the popular appeal of social democracy. In the absence of genuine revolutionary alternatives, this tends to boost the prospect of fascist dispensations.

With its parliamentary presence dwindling, and its popular appeal restricted exclusively to Kerala (after being wiped out of West Bengal), the social democratic left wanted to ‘resurrect’ itself by striking opportunistic alliances with liberal-bourgeois parties. It was left to the social democratic intelligentsia, of which Prabhat Patnaik is the most prominent representative, to provide the necessary theoretical justification for such brazen opportunism. It is in this context that it suddenly dawned on Patnaik that Leninism has been ‘superseded’.

In 2016, in an article which appeared in The Hindu (Things that the left needs to do right, The Hindu, 24 May, 2016), he claimed that the world has moved “away from what one can call the ‘Leninist conjuncture’” and that the left has to “come to terms with a post-Leninist conjuncture, in order to remain viable.” He also claimed that this was made difficult “by a common but undesirable tendency among revolutionaries to place moral purity above practical politics”. By ‘moral purity’, he obviously meant an insistence on revolutionary orientation of working class politics and by ‘practical politics’ has in mind a willingness to enter into opportunistic alliances. 

The surprising thing was the reason given by Patnaik for the supersession of Leninism. He wrote that the present age is one characterised by “… a muting of inter-imperialist rivalries” mainly due to the “… emergence of globalised or international finance capital which saw all partitioning of the world as standing in the way of its freedom to move globally.” This is exactly the position that he equated with Kautskysm 15 years earlier and which he thought was a “ serious misreading of contemporary reality”. But now, he embraced the ultra-imperialist arguments of Kautsky and emphatically concluded that,

“The era of struggles for repartitioning the world among rival nation-based monopoly combines was over since such combines no longer held centre stage. In short, the ‘Leninist conjuncture’ had been superseded; wars of course continued, but they did not express inter-imperialist rivalry, not even by proxy.”

Of course, social democratic intelligentsia are capable of such splendid theoretical volte face, especially when it helps them to justify opportunism.

A year later, he went a step further and came up, along with Utsa Patnaik, with his own theory of imperialism (‘A Theory of Imperialism’, Utsa Patnaik and Prabhat Patnaik, Columbia University Press, New York, 2017). Lenin had defined imperialism as the monopoly stage of capitalism and had characterised this stage as one marked by inter-imperialist rivalries. But the Patnaiks claimed that, with the muting of these rivalries, the Leninist theory of imperialism has been rendered invalid.

According to the Patnaiks’ new theory, imperialism is not a stage of capitalism (the highest stage, according to Lenin) but a specific approach of capitalism to the geographical asymmetry between temperate and tropical zones with respect to the capacity of production of certain agrarian commodities. They claimed that the ‘essence’ of imperialism was the imposition of income deflation upon the tropical countries by the advanced temperate countries with an eye to reduce local absorption of these commodities and make them available in temperate zones at non-increasing prices. I have demonstrated the laughable nature and the myriad inconsistencies and contradictions of this “theory” elsewhere (Patnaiks’ Theory of Imperialism – A Requiem for (of) the Petty Bourgeois, available at https://revolutionaryspring.blogspot.com/2019/05/patnaiks-theory-of-imperialism-requiem.html).

So, we see that the mainstay of Patnaik’s arguments that Leninism has been superseded and that Leninist theory of imperialism has been invalidated is his claim that globalised finance capital has muted inter-imperialist rivalries. Such a claim is the result of an uncritical generalisation of geopolitical appearance. After the fall of the Soviet Union, the US found themselves at the helm of a uni-polar world. This was just a particular geopolitical conjuncture and by no means meant that inter-imperialist rivalries were a thing of the past. There were contradictions between the US and the European powers inside NATO, and there were even contradictions among the imperialist powers of the European bloc, namely Germany, France and Britain. But the overarching dominance of the US tended to dampen such contradictions, with everyone more or less constrained to tow the US line. This gave the feeling, to those like Patnaik who are disinclined to see the socioeconomic churning behind the geopolitical appearance, that imperialism has been rendered conflict free.

The 2008 economic crisis and the erosion of the US military dominance in the middle east slowly changed the situation. The astounding economic and military rise of China and increased Russian assertion saw the growth of a rival imperialist bloc. The civil war in Syria, which was nothing but a proxy war between the US and Russia, was a turning point. Patnaik’s claim that “ wars of course continued, but they did not express inter-imperialist rivalry, not even by proxy” was proven wrong in Syria itself. If victory in Syria was not enough, the withdrawal of the US troops from Afghanistan emboldened Russia to further continue their military assertion. With the invasion of Ukraine, they have directly challenged the imperialist hegemony of the US-NATO axis.

Thus, the Russian attack on Ukraine clearly exposes the fault lines of world imperialism. The relative weakening of the US, the growing contradictions between the European powers (which resulted in the UK pulling out of the European Union) and the growth of the China-Russia imperialist axis show that inter-imperialist rivalries and resulting military conflicts are back on the agenda.

This consigns Prabhat Patnaik’s claims on the muting of inter-imperialist rivalries to the dustbin of history. It also upholds the value of Lenin’s theory of imperialism. Of course, no Marxist would claim that Lenin’s analysis of imperialism is literally valid, 100 years after it was framed. Imperialism has definitely evolved, but the correct framework for understanding it remains that developed by Lenin. Of course, as Patnaik claims, finance capital has become globalised. But this globalisation is mainly with respect to its operation, not its affiliation. In its affiliation, it remains securely moored to the nation-state of its origin and it cannot be otherwise under capitalist relations. Furthermore, it expects the nation-state to facilitate and smoothen its international operations through imperialist policies. Hence, finance capital still has material interest in backing the nation-state’s imperialist policies.

Thus, the Leninist thesis that imperialism is the monopoly stage of capitalism characterised by rivalries between leading capitalist powers leading to incessant military conflicts, sometimes by proxy and sometimes directly, remains true. Prabhat Patnaik’s ‘geographical’ theory of imperialism as arising from asymmetry in agrarian production capacities is a figment of his imagination. This theory was concocted specifically to offer theoretical justification for opportunism. The Russian missiles have destroyed Patnaik’s theory, which now lies buried inside the rubble.       

In a critique of Patnaik’s position, I wrote a few years ago that “Leninism is the living, throbbing, motoring force of history right now which the toiling class has to imbibe” (Hands off Lenin! - The ‘Patnaik Conjecture’ and the travesty of Leninism, available at https://revolutionaryspring.blogspot.com/2016/10/hands-off-lenin-patnaik-conjecture-and.html). That the social democrats and their academic representatives are uncomfortable with the revolutionary kernel of Leninism is quite understandable. But their pitiable efforts to consign Lenin to history books keep crashing against the walls of reality.